拾

第十课 · Bài 10

Gia đình bạn có mấy người?

你家有几口人 Nǐ jiā yǒu jǐ kǒu rén

Giảng viên: ThS. Lã Thị Thuỳ Phương

壹

Mục tiêu bài học

知识 · Kiến thức

19 từ mới của Bài 10 (gia đình, thành viên, lượng từ 口、条)
Ôn tập 14 điểm ngữ pháp Bài 6–9 (bài 单元小结 · tổng kết)
Phó từ 还 biểu thị sự tăng thêm: 还有一条狗

技能 · Kỹ năng

Hỏi và nói số người trong gia đình: 你家有几口人？我家有五口人。
Gọi tên các thành viên: 爷爷、奶奶、爸爸、妈妈、哥哥、姐姐、弟弟、妹妹
Hỏi xác nhận bằng ……，对吧？ và sửa lại: 不对，还有……

贰

词语表 · Từ mới

Mỗi từ gồm: nghĩa — phân tích bộ thủ (拆字) — ví dụ câu đơn giản — nét viết tự động. Bấm nút loa để nghe phát âm.

1. 照片Danh từ zhàopiàn ảnh, tấm ảnh

Chiết tự 照 = 昭(chiêu — sáng) + 灬(hoả — lửa): ánh sáng chiếu vào → "chiếu"; 片 = nửa chữ 木 (mảnh gỗ) → "phiến" (mảnh, tấm) 照片 = tấm ảnh; 全家照片 = ảnh cả nhà; 照相 = chụp ảnh

Ví dụ 这是我家的照片。Zhè shì wǒ jiā de zhàopiàn.Đây là ảnh gia đình tôi.

2. 家Danh từ jiā nhà, gia đình

Chiết tự 家 = 宀(miên — mái nhà) + 豕(thỉ — con lợn): dưới mái nhà có nuôi heo → "gia" (nhà, gia đình) 我家 = nhà tôi; 回家 = về nhà; 你家有几口人？ = nhà bạn có mấy người?

Ví dụ 你家有几口人？Nǐ jiā yǒu jǐ kǒu rén?Nhà bạn có mấy người?

3. 口Lượng từ kǒu khẩu; người (lượng từ chỉ số thành viên gia đình)

Chiết tự 口 = hình cái miệng → "khẩu" (miệng); đếm số miệng ăn trong nhà nên làm lượng từ cho số người trong gia đình 五口人 = năm người (trong một nhà); chỉ dùng đếm thành viên gia đình, không dùng cho người nói chung (nói chung dùng 个)

Ví dụ 我家有五口人。Wǒ jiā yǒu wǔ kǒu rén.Nhà tôi có năm người.

4. 爷爷Danh từ yéye ông nội, ông

Chiết tự 爷 = 父(phụ — cha) + 卩(tiết — đốt, dấu tín): người đàn ông bậc cha của cha → "gia" (ông) 爷爷 = ông nội (bên bố); ông ngoại gọi là 外公 / 姥爷

Ví dụ 我爷爷和奶奶都在家。Wǒ yéye hé nǎinai dōu zài jiā.Ông nội và bà nội tôi đều ở nhà.

5. 奶奶Danh từ nǎinai bà nội, bà

Chiết tự 奶 = 女(nữ — phụ nữ) + 乃(nãi — âm nǎi): người phụ nữ như người cho sữa → "nãi" (sữa; bà) 奶奶 = bà nội (bên bố); bà ngoại gọi là 外婆 / 姥姥; 牛奶 = sữa bò

Ví dụ 我奶奶家有一条狗。Wǒ nǎinai jiā yǒu yì tiáo gǒu.Nhà bà nội tôi có một con chó.

6. 爸爸Danh từ bàba bố, cha

Chiết tự 爸 = 父(phụ — cha) + 巴(ba — âm bā): hình thanh — 父 chỉ nghĩa, 巴 chỉ âm → "bá" (bố) 爸爸 = bố; lặp âm tiết là cách gọi thân mật: 妈妈、哥哥、姐姐、弟弟、妹妹

Ví dụ 我爸爸是老师。Wǒ bàba shì lǎoshī.Bố tôi là giáo viên.

7. 妈妈Danh từ māma mẹ

Chiết tự 妈 = 女(nữ — phụ nữ) + 马(mã — âm mǎ → mā): hình thanh → "ma" (mẹ) 妈妈 = mẹ; 爸爸妈妈 = bố mẹ (tiếng Trung nói bố trước mẹ sau)

Ví dụ 我妈妈也是老师。Wǒ māma yě shì lǎoshī.Mẹ tôi cũng là giáo viên.

8. 哥哥Danh từ gēge anh trai, anh

Chiết tự 哥 = 可 + 可 chồng lên nhau: vốn là chữ "ca" (hát) mượn để ghi âm gē → "ca" (anh) 哥哥 = anh ruột; cũng dùng gọi anh lớn tuổi hơn mình; 一个哥哥 = một người anh

Ví dụ 我有一个哥哥。Wǒ yǒu yí ge gēge.Tôi có một người anh.

9. 姐姐Danh từ jiějie chị gái, chị

Chiết tự 姐 = 女(nữ — phụ nữ) + 且(thả — âm qiě → jiě): hình thanh → "tỷ" (chị) 姐姐 = chị ruột; 哥哥姐姐 = anh chị; 小姐 = cô (xem Bài 9)

Ví dụ 我有一个姐姐。Wǒ yǒu yí ge jiějie.Tôi có một người chị.

10. 家庭Danh từ jiātíng gia đình

Chiết tự 家 = nhà (xem từ 2); 庭 = 广(nghiễm — mái nhà) + 廷(đình — sân triều đình): sân trong nhà → "đình" 中国家庭 = gia đình Trung Quốc; 家庭 thiên về "tổ ấm, đơn vị gia đình", 家 thiên về "ngôi nhà"

Ví dụ 现在中国家庭一般只有一个孩子。Xiànzài Zhōngguó jiātíng yìbān zhǐ yǒu yí ge háizi.Hiện nay gia đình Trung Quốc thường chỉ có một đứa con.

11. 一般Tính từ / Phó từ yìbān thông thường, thường

Chiết tự 般 = 舟(chu — thuyền) + 殳(thù — cầm gậy): thao tác theo cách thường lệ → "ban" (loại, kiểu, thường) 一般 = thông thường; đứng trước động từ như phó từ: 一般只有一个孩子; 一般来说 = nói chung

Ví dụ 我们一般八点上课。Wǒmen yìbān bā diǎn shàngkè.Chúng tôi thường 8 giờ vào học.

12. 只Phó từ zhǐ chỉ

Chiết tự 只 = 口(khẩu — miệng) + 八(bát — tách ra): lời nói thu hẹp phạm vi → "chỉ" (chỉ có). Chú ý: cùng chữ 只 còn đọc zhī là lượng từ (一只猫) 只有 = chỉ có; 只有一个孩子 = chỉ có một đứa con; trong bài này đọc zhǐ, thanh 3

Ví dụ 我只有一个妹妹。Wǒ zhǐ yǒu yí ge mèimei.Tôi chỉ có một em gái.

13. 孩子Danh từ háizi trẻ con, đứa bé, con

Chiết tự 孩 = 子(tử — đứa trẻ) + 亥(hợi — âm hài): hình thanh → "hài" (trẻ nhỏ); 子 = hình đứa bé quấn tã 孩子 = trẻ con; cũng = con cái của mình: 我的孩子; 一个孩子 = một đứa con

Ví dụ 她家有一个孩子。Tā jiā yǒu yí ge háizi.Nhà cô ấy có một đứa con.

14. 弟弟Danh từ dìdi em trai

Chiết tự 弟 = hình sợi dây quấn quanh cọc: nghĩa gốc là thứ tự trước sau → sau chỉ người đi sau (em) → "đệ" 弟弟 = em trai; ↔ 哥哥 (anh trai); 兄弟 = anh em trai

Ví dụ 我有一个弟弟。Wǒ yǒu yí ge dìdi.Tôi có một em trai.

15. 妹妹Danh từ mèimei em gái

Chiết tự 妹 = 女(nữ — phụ nữ) + 未(vị — âm wèi → mèi): hình thanh → "muội" (em gái) 妹妹 = em gái; ↔ 姐姐 (chị gái); 姐妹 = chị em gái

Ví dụ 我有一个妹妹。Wǒ yǒu yí ge mèimei.Tôi có một em gái.

16. 还Phó từ hái còn, vẫn, thêm nữa

Chiết tự 还 = 辶(sước — đi) + 不: giản thể của 還; đi một vòng rồi quay lại → "hoàn". Đọc hái = còn; đọc huán = trả lại 还有 = còn có (thêm); xem mục 注释: 还 biểu thị sự tăng thêm

Ví dụ 我家还有一条狗。Wǒ jiā hái yǒu yì tiáo gǒu.Nhà tôi còn có một con chó.

17. 条Lượng từ tiáo con…, cái… (vật dài, mảnh)

Chiết tự 条 = 夂(trĩ — đi chậm) + 木(mộc — cây): cành cây dài, mảnh → "điều" (thanh dài); giản thể của 條 一条狗 = một con chó; 一条鱼 = một con cá; 一条路 = một con đường; 一条裤子 = một cái quần

Ví dụ 我有一条狗。Wǒ yǒu yì tiáo gǒu.Tôi có một con chó.

18. 狗Danh từ gǒu con chó

Chiết tự 狗 = 犭(khuyển — thú, dạng bên trái) + 句(cú — âm gōu → gǒu): hình thanh → "cẩu" (chó) 一条狗 = một con chó; 小狗 = chó con

Ví dụ 这是我的狗。Zhè shì wǒ de gǒu.Đây là con chó của tôi.

19. 这样Đại từ zhèyàng như vậy, như thế này

Chiết tự 这 = 辶(sước — bước đi) + 文(văn — hoa văn): cái đang ở đây → "giá"; 样 = 木(mộc — cây) + 羊(dương — âm yáng): mẫu gỗ → "dạng" (kiểu, mẫu) 是这样 = ra là vậy / là như thế; 这样 = như thế này; ↔ 那样 = như thế kia

Ví dụ 是这样的。Shì zhèyàng de.Là như vậy đấy.

叁

课文 · Bài khóa

Hội thoại — 玛丽 và 张红 xem ảnh gia đình

0:00 / 0:00

你家有几口人？ — 我家有五口人。

玛丽Mǎlì

这是你的照片吗？Zhè shì nǐ de zhàopiàn ma?Đây là ảnh của bạn à?

张红Zhāng Hóng

对，是我家的照片。Duì, shì wǒ jiā de zhàopiàn.Đúng, là ảnh gia đình mình.

玛丽Mǎlì

你家有几口人？Nǐ jiā yǒu jǐ kǒu rén?Nhà bạn có mấy người?

张红Zhāng Hóng

我家有五口人：爷爷、奶奶、爸爸、妈妈和我。Wǒ jiā yǒu wǔ kǒu rén: yéye, nǎinai, bàba, māma hé wǒ.Nhà mình có năm người: ông, bà, bố, mẹ và mình.

玛丽Mǎlì

你没有哥哥姐姐吗？Nǐ méiyǒu gēge jiějie ma?Bạn không có anh chị sao?

张红Zhāng Hóng

没有，现在中国家庭一般只有一个孩子。玛丽，你家都有什么人？Méiyǒu, xiànzài Zhōngguó jiātíng yìbān zhǐ yǒu yí ge háizi. Mǎlì, nǐ jiā dōu yǒu shénme rén?Không có, hiện nay gia đình Trung Quốc thường chỉ có một đứa con. Mary, nhà bạn có những ai?

玛丽Mǎlì

我家有爸爸、妈妈、哥哥、弟弟、妹妹，还有一条狗。Wǒ jiā yǒu bàba, māma, gēge, dìdi, mèimei, hái yǒu yì tiáo gǒu.Nhà mình có bố, mẹ, anh trai, em trai, em gái, còn có một con chó.

张红Zhāng Hóng

一共六口人？Yígòng liù kǒu rén?Tổng cộng sáu người?

玛丽Mǎlì

不，七口。Bù, qī kǒu.Không, bảy người.

张红Zhāng Hóng

爸爸、妈妈、一个哥哥、一个弟弟、一个妹妹和你，六口，对吧？Bàba, māma, yí ge gēge, yí ge dìdi, yí ge mèimei hé nǐ, liù kǒu, duì ba?Bố, mẹ, một anh trai, một em trai, một em gái và bạn, sáu người, đúng không?

玛丽Mǎlì

不对，还有一条狗。Bú duì, hái yǒu yì tiáo gǒu.Không đúng, còn có một con chó nữa.

张红Zhāng Hóng

是这样……Shì zhèyàng……Ra là vậy…

注释 · CHÚ THÍCH

注释 · Chú thích
还有一条狗 hái yǒu yì tiáo gǒu
还 biểu thị sự tăng thêm: ngoài những gì đã nói, còn có thêm nữa. Ví dụ:

我有美国朋友、加拿大朋友，还有日本朋友。 — Tôi có bạn người Mỹ, bạn người Canada, còn có bạn người Nhật.

我有一个姐姐，还有一个妹妹。 — Tôi có một chị gái, còn có một em gái.

肆

语言点 · Ngữ pháp trọng điểm

单元语言点小结 — Tổng kết ngữ pháp Bài 6–9

Bài 10 là bài ôn tập, không có điểm ngữ pháp mới. Cột HSK ghi mã điểm ngữ pháp theo 《国际中文教育中文水平等级标准》; dấu — là điểm chưa có mục riêng trong danh mục HSK.

语言点	例句	课号	HSK
1. 钟点表达法 Cách nói giờ	日本的大学早上几点上课？	6	一44
2. 数字表达法 Cách nói số	六十五	6	一07
3. “有”字句 Câu chữ 有	明天你有课吗？	7	一37
4. 吧 (1) Trợ từ 吧: hỏi xác nhận	你有自行车吧？	7	一22
5. 方位名词 (2) Danh từ phương vị	车在楼下车棚里。	7	一01
6. 时间名词做状语 Danh từ thời gian làm trạng ngữ	今天晚上你有时间吗？	7	一28
7. 吧 (2) Trợ từ 吧: đề nghị	来我们学校玩儿吧！	8	二34
8. 呢 (2) Trợ từ 呢 ở câu hỏi	去你们学校怎么走呢？	8	一22
9. 号码表达法 Cách đọc số hiệu, số điện thoại	我的宿舍是东5号楼502室。	8	—
10. “几”和“多少”(1) Hỏi số lượng (1)	你的房间号是多少？	8	一04
11. “几”和“多少”(2) Hỏi số lượng (2)	你买几瓶？ / 多少钱一瓶？	9	一04
12. “二”和“两” Hai cách nói "hai"	十二 / 二号楼 / 两本 / 两块	9	一07
13. 量词 Lượng từ	两瓶啤酒七块。	9	一08
14. 钱数表达法 Cách nói số tiền	一共是九块四毛钱。	9	一43

Mẫu câu mới trong bài khoá

Hỏi số người:你家有几口人？ — 我家有 + số + 口人

①

我家有五口人。Wǒ jiā yǒu wǔ kǒu rén.Nhà tôi có năm người. (口 chỉ đếm thành viên gia đình)

Bổ sung:……，还有 + số + lượng từ + danh từ

②

我家有爸爸、妈妈、哥哥，还有一条狗。Wǒ jiā yǒu bàba, māma, gēge, hái yǒu yì tiáo gǒu.Nhà tôi có bố, mẹ, anh trai, còn có một con chó.

Xác nhận:……，对吧？ — 对。/ 不对，还有……

③

六口，对吧？— 不对，还有一条狗。Liù kǒu, duì ba? — Bú duì, hái yǒu yì tiáo gǒu.Sáu người, đúng không? — Không đúng, còn có một con chó.

伍

课堂练习 · Luyện tập tại lớp

一 · 语音练习 · Luyện tập ngữ âm

朗读 · Luyện đọc — i/ü, u/ü, e/o, ie/üe, üe/uo

0:00 / 0:00

i — ü

地区 dìqū距离 jùlí雨衣 yǔyī利率 lìlǜ

u — ü

旅途 lǚtú沐浴 mùyù妇女 fùnǚ数据 shùjù

e — o

波折 bōzhé薄荷 bòhe折磨 zhémó刻薄 kèbó

ie — üe

节约 jiéyuē血液 xuèyè确切 quèqiè谢绝 xièjué

üe — uo

学说 xuéshuō卓越 zhuóyuè掠夺 lüèduó削弱 xuēruò

听后选择 · Nghe và lựa chọn

0:00 / 0:00

Nghe và chọn âm tiết em nghe thấy trong mỗi cặp:

1. tiān — diān2. miàn — làn3. wàn — yǎn4. kàn — biàn5. hán — pán6. shuāng — guāng

Xem đáp án

1. tiān 2. làn 3. yǎn 4. biàn 5. hán 6. guāng

听写 · Nghe và viết

0:00 / 0:00

Nghe audio, điền phụ âm đầu hoặc vần còn thiếu:

1ch___

2q___

3s___

4x___

5___ian

6___uang

7___ing

8___iang

Xem đáp án

1 ch___ → chuán

2 q___ → qiǎo

3 s___ → suǒ

4 x___ → xué

5 ___ian → qiàn

6 ___uang → zhuāng

7 ___ing → míng

8 ___iang → jiāng

二 · 填称呼 · Từ xưng hô trong gia đình

Trong ảnh gia đình ở sách có 8 người xung quanh "我": hãy gọi tên từng người bằng các từ dưới đây.

Từ	Pinyin	Nghĩa
爷爷	yéye	ông nội
奶奶	nǎinai	bà nội
爸爸	bàba	bố
妈妈	māma	mẹ
哥哥	gēge	anh trai
姐姐	jiějie	chị gái
弟弟	dìdi	em trai
妹妹	mèimei	em gái

三 · 填量词 · Điền lượng từ

Điền lượng từ phù hợp (个 / 本 / 条 / 辆 / 块 / 瓶):

一（）人
一（）书
一（）狗
一（）车
一（）钱
一（）水
一（）词典
一（）家庭

Xem đáp án

1. 个 2. 本 3. 条 4. 辆 5. 块 6. 瓶 7. 本 8. 个

四 · 说出钱数和号码 · Đọc giá tiền và số hiệu

Đọc giá các món đồ trong sách (nhớ: 块/毛/分; số 0 ở giữa đọc là 零):

chai nước

2.85元

Đáp án

liǎng kuài bā máo wǔ

váy

260元

Đáp án

liǎng bǎi liùshí kuài

dép

192.5元

Đáp án

yì bǎi jiǔshí'èr kuài wǔ

mũ lưỡi trai

84.2元

Đáp án

bāshísì kuài èr

kẹo mút

1.98元

Đáp án

yí kuài jiǔ máo bā

cốc

10.05元

Đáp án

shí kuài líng wǔ fēn

Đọc các số hiệu:

108路 yāo líng bā lù82674153 bā èr liù qī sì yāo wǔ sān201室 èr líng yāo shì21号楼 èrshiyī hào lóu

五 · 填方位词 · Điền từ phương vị

Trên la bàn đã cho 北 (trên) và 东 (phải). Điền 6 hướng còn lại.

（　）	北	（　）
（　）	＋	东
（　）	（　）	（　）

Xem đáp án

Hàng trên: 西北 · 北 · 东北
Hàng giữa: 西 · ＋ · 东
Hàng dưới: 西南 · 南 · 东南

六 · 替换练习 · Luyện tập thay thế

A：你家一共有三口人，对吧？
B：不对，四口人，还有一条狗。

A (hỏi)	B (sửa lại)
一共要三本书，对吧？	不对，四本，还有一本词典。
一共有两把钥匙，对吧？	不对，三把，还有一把自行车钥匙。
一共买四瓶，对吧？	不对，五瓶，还有一瓶啤酒。

七 · 选词填空 · Điền từ vào chỗ trống

吧　吗　呢　哪　啊

中村有一辆自行车，玛丽______？
明天是周末，你们没有课______？
这些都是汉语课本，你要______本？
大卫是美国留学生，玛丽也是美国留学生______？
A：明天下午没有课，我们去看电影______！　B：好______。

Xem đáp án

1. 呢 2. 吗（hoặc 吧） 3. 哪 4. 吧（hoặc 吗） 5. A：吧；B：啊

八 · 就画线部分提问 · Đặt câu hỏi cho phần gạch chân

一瓶啤酒三块五毛钱。
我家有五口人。
大卫明天上午十点有课。
我们学校有五百个留学生。
我的宿舍在6号楼。
张红的手机号码是14058973021。
玛丽要买一本书和一本词典，一共五十块。
电影晚上六点半开始。

Xem đáp án

1. 一瓶啤酒多少钱？
2. 你家有几口人？
3. 大卫明天上午几点有课？
4. 你们学校有多少个留学生？
5. 你的宿舍在几号楼？
6. 张红的手机号码是多少？
7. 玛丽要买一本书和一本词典，一共多少钱？
8. 电影晚上几点开始？

Trò chơi ôn từ vựng · Ghép cặp

Bấm 1 ô chữ Hán bên trái rồi bấm 1 ô nghĩa bên phải để ghép đúng cặp.

排列句子 · Sắp xếp từ thành câu

？

。

陆

总结 · Tổng kết bài 10

Chủ đề	Mẫu câu chính	Dịch
Hỏi số người	你家有几口人？	Nhà bạn có mấy người?
Trả lời	我家有五口人：爷爷、奶奶、爸爸、妈妈和我。	Nhà tôi có năm người: ông, bà, bố, mẹ và tôi.
Anh chị em	你没有哥哥姐姐吗？— 没有。	Bạn không có anh chị sao? — Không.
Bổ sung	我家有爸爸、妈妈，还有一条狗。	Nhà tôi có bố, mẹ, còn có một con chó.
Xác nhận và sửa	六口，对吧？— 不对，还有一条狗。	Sáu người, đúng không? — Không đúng, còn có một con chó.

Từ khoá:口 (người trong nhà) · 条 (vật dài) · 还 (thêm) · 一般 · 只 · 家庭 · 孩子

Bài giảng được biên soạn bởi ThS. Lã Thị Thuỳ Phương