在北京大学的东边 · BÀI 5: Ở PHÍA ĐÔNG CỦA ĐẠI HỌC BẮC KINH
← Mục lục 100%
伍
第五课 · Bài 5

Ở phía đông của Đại học Bắc Kinh

在北京大学的东边 Zài Běijīng Dàxué de Dōngbian
Giảng viên: ThS. Lã Thị Thuỳ Phương
壹

Mục tiêu bài học

知识 · Kiến thức

  • 20 từ mới + 3 tên riêng của bài 5 (chuyên ngành, trường học, nơi chốn)
  • Ôn tập 11 điểm ngữ pháp Bài 1–4 (bài 单元小结 · tổng kết)
  • Mẫu câu mới: 我的专业是……, 有空儿的时候，欢迎你去玩儿。

技能 · Kỹ năng

  • Làm quen: hỏi tên, giới thiệu trường, khoa, chuyên ngành
  • Hỏi và chỉ vị trí: 清华大学在哪儿？卫生间在哪儿？
  • Mời người khác đến chơi một cách lịch sự
贰

词语表 · Từ mới

Mỗi từ gồm: nghĩa — phân tích bộ thủ (拆字) để dễ nhớ mặt chữ — ví dụ câu đơn giản — nét viết tự động lặp lại. Bấm nút loa cạnh mỗi từ để nghe phát âm.

1. 专业Danh từ zhuānyè chuyên ngành
Chiết tự 专 = giản thể của 專: tay quay con suốt se sợi một mạch → "chuyên" (chuyên nhất) 业 = hình giá gỗ treo chuông trống → "nghiệp" (nghề, sự nghiệp)
Ví dụ 你的专业是什么？Nǐ de zhuānyè shì shénme?Chuyên ngành của bạn là gì?
2. 国际Tính từ guójì quốc tế
Chiết tự 国 = 囗(vi — bờ cõi) + 玉(ngọc): ngọc quý giữ trong bờ cõi → "nước" 际 = 阝(phụ — gò đất, đứng bên trái) + 示(thị — chỉ thị): chỗ hai bờ đất giáp nhau → "tế" (giữa, giáp ranh)
Ví dụ 我的专业是国际关系。Wǒ de zhuānyè shì guójì guānxi.Chuyên ngành của tôi là quan hệ quốc tế.
3. 关系Danh từ guānxi quan hệ
Chiết tự 关 = then cài cửa → "đóng; liên quan" (đã gặp ở 没关系) 系 = 丿(phiệt — nét phẩy) + 糸(mịch — sợi tơ): các sợi tơ nối với nhau → "hệ"; trong 关系 đọc nhẹ xi
Ví dụ 他们是朋友关系。Tāmen shì péngyou guānxi.Họ là quan hệ bạn bè.
4. 中文Danh từ Zhōngwén tiếng Trung Quốc
Chiết tự 中 = cán cờ cắm xuyên giữa khung → "giữa"; 中国 = nước ở giữa 文 = hình người có hoa văn trên ngực → "văn, chữ viết"; 中文 ≈ 汉语
Ví dụ 我是中文系的学生。Wǒ shì Zhōngwén xì de xuésheng.Tôi là sinh viên khoa tiếng Trung.
5. 系Danh từ xì khoa (trong trường đại học)
Chiết tự 系 = 丿(phiệt — nét phẩy) + 糸(mịch — sợi tơ): nhiều sợi nối thành hệ thống → "hệ", khoa Cùng chữ với 关系 nhưng ở đây đọc đủ thanh 4: xì
Ví dụ 你是哪个系的学生？Nǐ shì nǎge xì de xuésheng?Bạn là sinh viên khoa nào?
6. 研究生Danh từ yánjiūshēng nghiên cứu sinh, học viên sau đại học
Chiết tự 研 = 石(thạch — đá) + 开: mài đá cho nhẵn → "nghiên" (nghiền ngẫm) 究 = 穴(huyệt — hang) + 九: lần vào tận đáy hang → "cứu" (tìm tòi); 生 = người học
Ví dụ 张红是清华大学的研究生。Zhāng Hóng shì Qīnghuá Dàxué de yánjiūshēng.Trương Hồng là học viên sau đại học của ĐH Thanh Hoa.
7. 现代Danh từ xiàndài hiện đại
Chiết tự 现 = 王(玉 — ngọc) + 见(kiến — thấy): vân ngọc lộ ra → "hiện" (hiện ra, bây giờ) 代 = 亻(nhân — người) + 弋: người này thay người kia → "đời, thời đại"
Ví dụ 我的专业是现代文学。Wǒ de zhuānyè shì xiàndài wénxué.Chuyên ngành của tôi là văn học hiện đại.
8. 文学Danh từ wénxué văn học
Chiết tự 文 = văn, chữ viết (xem 中文) 学 = học (đã gặp ở 学生, 学校)
Ví dụ 这是中国文学杂志。Zhè shì Zhōngguó wénxué zázhì.Đây là tạp chí văn học Trung Quốc.
9. 东边Danh từ dōngbian phía đông
Chiết tự 东 = giản thể của 東 = 木(mộc — cây) + 日(nhật — mặt trời): mặt trời mọc sau rặng cây → "đông" 边 = bên, phía (đã gặp ở 北边); đọc nhẹ bian
Ví dụ 清华大学在北京大学的东边。Qīnghuá Dàxué zài Běijīng Dàxué de dōngbian.ĐH Thanh Hoa ở phía đông ĐH Bắc Kinh.
10. 有Động từ yǒu có
Chiết tự 有 = ナ(hựu — bàn tay) + 月(nhục — thịt): tay cầm miếng thịt → "có" Phủ định: 没有 méiyǒu — KHÔNG nói ✗ 不有
Ví dụ 我有汉语词典。Wǒ yǒu Hànyǔ cídiǎn.Tôi có từ điển tiếng Hán.
11. 空儿Danh từ kòngr thời gian rảnh
Chiết tự 空 = 穴(huyệt — hang) + 工(công — thợ, thước thợ): cái hang trống → "không, rỗng" Đọc kòng (thanh 4) = chỗ trống, lúc rảnh; + 儿 → kòngr. 有空儿 = rảnh
Ví dụ 你有空儿吗？Nǐ yǒu kòngr ma?Bạn có rảnh không?
12. 时候Danh từ shíhou lúc, khi
Chiết tự 时 = 日(nhật — mặt trời) + 寸(thốn — tấc): theo bóng mặt trời mà đo → "thời" (thời gian) 候 = 亻(nhân — người, dạng đứng bên trái) + 侯: người đứng chờ → "hậu" (chờ đợi, thời điểm); cấu trúc ……的时候 = khi …
Ví dụ 有空儿的时候，我去图书馆。Yǒu kòngr de shíhou, wǒ qù túshūguǎn.Lúc rảnh, tôi đi thư viện.
13. 欢迎Động từ huānyíng hoan nghênh, chào mừng
Chiết tự 欢 = 又(hựu — bàn tay) + 欠(khiếm — người há miệng): miệng cười vui → "hoan" (vui mừng) 迎 = 辶(sước — bước đi) + 卬: bước ra đón → "nghênh"
Ví dụ 欢迎你！Huānyíng nǐ!Chào mừng bạn!
14. 去Động từ qù đi, đến (nơi nào đó)
Chiết tự 去 = 土(thổ — đất) + 厶(tư — riêng tư): người bước ra khỏi cửa → "đi, rời đi" Cấu trúc: 去 + nơi chốn — 去图书馆, 去清华大学
Ví dụ 我去图书馆。Wǒ qù túshūguǎn.Tôi đi thư viện.
15. 玩儿Động từ wánr chơi
Chiết tự 玩 = 王(玉 — ngọc) + 元(nguyên — ở đây mang tính biểu âm): mân mê viên ngọc → "chơi" + 儿 → đọc cuốn lưỡi wánr
Ví dụ 欢迎你去玩儿。Huānyíng nǐ qù wánr.Mời bạn đến chơi.
16. 卫生间Danh từ wèishēngjiān nhà vệ sinh
Chiết tự 卫生 = vệ sinh (卫 = bảo vệ, 生 = sự sống) 间 = 门(môn — cửa) + 日(nhật — mặt trời): ánh nắng lọt qua khe cửa → "gian" (khoảng, gian phòng)
Ví dụ 请问，卫生间在哪儿？Qǐngwèn, wèishēngjiān zài nǎr?Cho hỏi, nhà vệ sinh ở đâu?
17. 教室Danh từ jiàoshì phòng học, lớp học
Chiết tự 教 = dạy (đã gặp ở 教学楼) 室 = 宀(miên — mái nhà) + 至(chí — đến): nơi đến ở dưới mái → "thất" (phòng)
Ví dụ 这是我们的教室。Zhè shì wǒmen de jiàoshì.Đây là phòng học của chúng tôi.
18. 旁边Danh từ pángbiān bên cạnh
Chiết tự 旁 = phần trên (mái) + 方(phương — phía): phía hai bên → "bàng" (cạnh) Cấu trúc: N + 的 + 旁边 — 教室的旁边
Ví dụ 卫生间在教室的旁边。Wèishēngjiān zài jiàoshì de pángbiān.Nhà vệ sinh ở bên cạnh phòng học.
19. 西边Danh từ xībian phía tây
Chiết tự 西 = hình chim đậu trên tổ: chim về tổ khi mặt trời lặn → "tây" Đủ bộ: 东边、西边、南边、北边
Ví dụ 是西边的教室吗？Shì xībian de jiàoshì ma?Là phòng học phía tây à?
20. 对Tính từ duì đúng
Chiết tự 对 = 又(hựu — bàn tay) + 寸(thốn — tấc): đo cho khớp → "đúng" (đã gặp ở 对不起) Dùng để trả lời khẳng định: 对。 = Đúng vậy.
Ví dụ A：是西边的教室吗？B：对。A: Shì xībian de jiàoshì ma? B: Duì.A: Là phòng học phía tây à? B: Đúng.
专有名词 · Tên riêng

张红Zhāng Hóng — Trương Hồng 北京大学Běijīng Dàxué — Đại học Bắc Kinh 清华大学Qīnghuá Dàxué — Đại học Thanh Hoa
叁

课文 · Bài khóa

Đoạn 1 — Mary làm quen với Trương Hồng
0:00 / 0:00
清华大学在哪儿?
玛丽Mǎlì
你好！你叫什么名字？Nǐ hǎo! Nǐ jiào shénme míngzi?Chào bạn! Bạn tên là gì?
张红Zhāng Hóng
我叫张红。你呢？Wǒ jiào Zhāng Hóng. Nǐ ne?Mình tên là Trương Hồng. Còn bạn?
玛丽Mǎlì
我叫玛丽。我是北京大学的留学生。我的专业是国际关系。你呢？Wǒ jiào Mǎlì. Wǒ shì Běijīng Dàxué de liúxuéshēng. Wǒ de zhuānyè shì guójì guānxi. Nǐ ne?Mình tên là Mary. Mình là du học sinh của Đại học Bắc Kinh. Chuyên ngành của mình là quan hệ quốc tế. Còn bạn?
张红Zhāng Hóng
我是清华大学中文系的研究生。我的专业是现代文学。Wǒ shì Qīnghuá Dàxué Zhōngwén xì de yánjiūshēng. Wǒ de zhuānyè shì xiàndài wénxué.Mình là học viên sau đại học khoa tiếng Trung, Đại học Thanh Hoa. Chuyên ngành của mình là văn học hiện đại.
玛丽Mǎlì
清华大学在哪儿？Qīnghuá Dàxué zài nǎr?Đại học Thanh Hoa ở đâu?
张红Zhāng Hóng
在北京大学的东边。有空儿的时候，欢迎你去玩儿。Zài Běijīng Dàxué de dōngbian. Yǒu kòngr de shíhou, huānyíng nǐ qù wánr.Ở phía đông Đại học Bắc Kinh. Lúc nào rảnh, mời bạn sang chơi nhé.
TIẾP THEO
Đoạn 2 — David hỏi đường đến nhà vệ sinh
0:00 / 0:00
卫生间在哪儿?
大卫Dàwèi
请问，卫生间在哪儿？Qǐngwèn, wèishēngjiān zài nǎr?Cho mình hỏi, nhà vệ sinh ở đâu?
学生Xuésheng
在那儿，教室的旁边。Zài nàr, jiàoshì de pángbiān.Ở đằng kia, bên cạnh phòng học.
大卫Dàwèi
是西边的教室吗？Shì xībian de jiàoshì ma?Là phòng học phía tây à?
学生Xuésheng
对。Duì.Đúng rồi.
注释 · CHÚ THÍCH
注释 · Chú thích
欢迎你去玩儿 huānyíng nǐ qù wánr
Lời mời khách sáo, thường dùng khi mời người khác đến chơi (对人发出邀请时常说的客气话). Thường đi kèm: 有空儿的时候，欢迎你去玩儿。
肆

语言点 · Ngữ pháp trọng điểm

单元语言点小结 — Tổng kết ngữ pháp Bài 1–4

Bài 5 là bài ôn tập, không có điểm ngữ pháp mới. Cột HSK ghi mã điểm ngữ pháp theo 《国际中文教育中文水平等级标准》 (【一36】 = cấp 1, điểm 36).

语言点例句课号HSK
1. "是"字句 Câu chữ 是我是学生，她是老师。1一36
2. 用"吗"的疑问句 Câu hỏi với 吗你是留学生吗？1一45
3. 们 Hậu tố số nhiều同学们好！2三02
4. 也 Cũng我也很高兴。2一13
5. 呢 (1) Còn … thì sao?我是加拿大人，你呢？2一22
6. 这 / 那 Này / kia那是谁的书？3一06
7. 特殊疑问句 Câu nghi vấn đặc biệt这是什么杂志？3一46
8. 定语 Định ngữ这是我朋友的杂志。3一27
9. 在 / 是 Ở这儿是图书馆吗？4一29 · 一36
10. 哪儿 Ở đâu图书馆在哪儿？4一04
11. 方位名词 (1) Danh từ phương vị图书馆在那儿，宿舍楼的北边。4一01

Lưu ý: hậu tố "们" (同学们) HSK xếp ở cấp 3 【三02】, dù giáo trình dạy từ Bài 2; đại từ 我们、你们、他们 thuộc cấp 1 【一05】.

Mẫu câu mới trong bài khoá
Giới thiệu:我的专业是 + chuyên ngành
①
我的专业是国际关系。Wǒ de zhuānyè shì guójì guānxi.
②
我是清华大学中文系的研究生。Wǒ shì Qīnghuá Dàxué Zhōngwén xì de yánjiūshēng.

Định ngữ nhiều tầng (【一27】): trường → khoa → người, đi từ lớn đến nhỏ — ngược với tiếng Việt: "học viên khoa tiếng Trung ĐH Thanh Hoa".

Lời mời:有空儿的时候，欢迎你去 + (nơi chốn) + 玩儿
③
有空儿的时候，欢迎你去清华大学玩儿。Yǒu kòngr de shíhou, huānyíng nǐ qù Qīnghuá Dàxué wánr.

有 phủ định bằng 没: 我没有空儿。 (✗ 我不有空儿。)

伍

课堂练习 · Luyện tập tại lớp

一 · 语音练习 · Luyện tập ngữ âm

朗读 · Luyện đọc — phân biệt các cặp phụ âm dễ nhầm

0:00 / 0:00
b — p皮包 píbāo布匹 bùpǐ爆破 bàopò排比 páibǐ
d — t带头 dài tóu地图 dìtú土地 tǔdì独特 dútè
g — k凯歌 kǎigē考古 kǎogǔ高考 gāokǎo功课 gōngkè
zh — ch支持 zhīchí住处 zhùchù处置 chǔzhì照常 zhàocháng
l — r论文 lùnwén人民 rénmín肉汤 ròutāng漏雨 lòu yǔ

Mẹo: b, d, g, zh là âm không bật hơi; p, t, k, ch là âm bật hơi (đặt tờ giấy trước miệng — giấy phải rung). l và r: r cong đầu lưỡi lên, không rung như "r" tiếng Việt.

听写 · Nghe viết ngẫu nhiên

Bấm "Bốc ngẫu nhiên" — hệ thống chọn 1 từ vựng hoặc 1 câu bất kỳ trong bài, nghe rồi gõ lại bằng chữ Hán.

二 · 选词填空 · Chọn từ điền vào chỗ trống

(1) Chọn từ: 呢　吗　也　的　在

  1. 你是留学生，我是留学生。
  2. 我叫玛丽，你？
  3. 你的词典那儿。
  4. 那是刘老师的汉语书？
  5. 你是哪个学校学生？

(2) Chọn từ: 谁　这　那　那儿　这儿　哪儿

  1. 留学生的宿舍楼在，图书馆的旁边。
  2. 是教室，那儿是卫生间。
  3. 北京大学在？
  4. 他是？是你的同学吗？
  5. 不是教学楼，教学楼在那儿。
  6. 是中国音乐，不是美国音乐。
三 · 把括号中的词语放在句中合适的位置 · Chọn vị trí thích hợp

Từ trong ngoặc đặt ở vị trí A, B, C hay D? Gõ chữ cái vào ô rồi bấm "Kiểm tra".

  1. A 我 B 是 C 美国留学生，我是加拿大留学生。（不） →
  2. A 那 B 是 C 的 D 汉语书？（谁） →
  3. 刘明 A 是 B 中国人，C 李军 D 是中国人。（也） →
  4. 张红 A 是 B 清华大学 C 中文系 D 研究生。（的） →
  5. A 北京大学的 B 图书馆 C 宿舍楼的 D 东边。（在） →
四 · 仿照例句改写句子 · Viết lại câu theo mẫu

Mẫu: 她是老师。→ 她不是老师。→ 她是老师吗？ — gõ câu phủ định và câu hỏi.

  1. 大卫是美国留学生。

  2. 那儿是图书馆。

  3. 这是他的书。

  4. 中村的专业是中国文学。

五 · 用"哪儿""哪 (+n.)""什么 (+n.)""谁"就画线部分提问 · Đặt câu hỏi

Thay phần tô màu bằng 哪儿, 哪 (+ danh từ), 什么 (+ danh từ) hoặc 谁 để đặt câu hỏi.

  1. 那是大卫的老师。 →
  2. 他叫李军。 →
  3. 她的同屋是加拿大人。 →
  4. 张红是玛丽的中国朋友。 →
  5. 这是中国音乐。 →
  6. 图书馆在宿舍楼的北边。 →
六 · 完成对话 · Hoàn thành hội thoại

Gõ nội dung phù hợp vào ô trống. Câu có đáp án cố định sẽ được chấm; câu mở GV nhận xét trực tiếp.

（一）初次见面 · Lần đầu gặp mặt

1. A：？
B：我叫李军，？
A：我叫张红。
2. A：。他叫大卫，是美国留学生。她叫张红，是清华大学的研究生。
B：，认识你很高兴。
C：。

（二）询问国籍 · Hỏi quốc tịch

1. A：？
B：我是美国人。
2. A：？
B：我不是美国人，我是加拿大人。

（三）礼貌用语 · Lời nói lịch sự

1. A：对不起。
B：。
2. A：谢谢您。
B：。（。）
3. 这是北京大学，有空儿的时候，。
Trò chơi ôn từ vựng · Ghép cặp

Bấm 1 ô chữ Hán bên trái rồi bấm 1 ô nghĩa bên phải để ghép đúng cặp.

排列句子 · Sắp xếp câu đúng

Bấm các từ ở khung trên để đưa vào khung dưới theo đúng thứ tự thành câu.

1.

？

2.

。

3.

。

4.

。

5.

。
改错句 · Tìm lỗi sai & sửa lại

Mỗi câu dưới đây có 1 lỗi sai. Gõ lại câu đúng rồi bấm "Kiểm tra".

  1. ✗ 我是北京大学留学生的。
  2. ✗ 卫生间在旁边教室的。
  3. ✗ 清华大学在哪儿吗？
  4. ✗ 我不有空儿。
陆

Tổng kết & bài về nhà

Ghi nhớ sau buổi học

  • Giới thiệu bản thân: 我叫……。我是……大学……系的学生。我的专业是……。
  • Định ngữ nhiều tầng đi từ lớn đến nhỏ: 清华大学中文系的研究生
  • Vị trí: ……在……的东边 / 西边 / 旁边; hỏi: ……在哪儿？
  • 有 phủ định bằng 没有; lời mời: 有空儿的时候，欢迎你去玩儿。
  • Ôn lại 11 điểm ngữ pháp Bài 1–4 trong bảng tổng kết.
Bài về nhà: Học thuộc 20 từ mới + 3 tên riêng · Viết một đoạn tự giới thiệu 4–5 câu (tên, trường, khoa, chuyên ngành, trường em ở đâu) · Luyện đọc lại phần 朗读, chú ý cặp âm bật hơi / không bật hơi · Luyện nói 2 đoạn hội thoại với bạn cùng lớp, đổi vai cho nhau.
词Ôn từ vựng bài này