柒

第七课 · Bài 7

Ngày mai có lớp không?

明天你有课吗 Míngtiān nǐ yǒu kè ma

Giảng viên: ThS. Lã Thị Thuỳ Phương

壹

Mục tiêu bài học

知识 · Kiến thức

24 từ mới của Bài 7 (thời gian trong ngày, đồ vật, địa điểm)
Câu chữ "有": khẳng định 有, phủ định 没有, nghi vấn 有……吗
Trợ từ 吧 (1): hỏi xác nhận
Danh từ phương vị (2): 上、下、里、外、前、后
Danh từ thời gian làm trạng ngữ trước động từ

技能 · Kỹ năng

Hỏi và trả lời về kế hoạch trong ngày: 明天你有课吗？
Nói về sở hữu đồ vật: 你有自行车吗？— 有/没有。
Mô tả vị trí: 车在楼下车棚里。
Phân biệt phụ âm j / q / x trong luyện đọc

贰

词语表 · Từ mới

Mỗi từ gồm: nghĩa — phân tích bộ thủ (拆字) — ví dụ câu đơn giản — nét viết tự động. Bấm nút loa để nghe phát âm.

1. 明天Danh từ míngtiān ngày mai

Chiết tự 明 = 日(nhật — mặt trời) + 月(nguyệt — mặt trăng): hai nguồn sáng → "minh" (sáng, rõ) 天 = 一(nhất — một) + 大(đại — lớn): người lớn nhất → "thiên" (trời, ngày); 明天 = ngày trời sáng tiếp theo = ngày mai

Ví dụ 明天你有课吗？Míngtiān nǐ yǒu kè ma?Ngày mai bạn có lớp không?

2. 课Danh từ kè bài học, tiết học, lớp

Chiết tự 课 = 讠(ngôn — lời nói) + 果(quả — trái cây): lời giảng ra kết quả → "khóa" (tiết học) 有课 = có lớp (học); 上课 = lên lớp; 下课 = tan học

Ví dụ 我上午有课。Wǒ shàngwǔ yǒu kè.Buổi sáng tôi có lớp.

3. 上午Danh từ shàngwǔ buổi sáng (trước 12 giờ trưa)

Chiết tự 上 = nét đi lên → "thượng" (lên, trên) 午 = hình chữ thập + ngang: tia sáng chính ngọ → "ngọ" (12h trưa); 上午 = thời gian trên đỉnh ngọ = buổi sáng

Ví dụ 我上午有课，下午没有。Wǒ shàngwǔ yǒu kè, xiàwǔ méiyǒu.Buổi sáng tôi có lớp, buổi chiều không có.

4. 下午Danh từ xiàwǔ buổi chiều (sau 12 giờ trưa)

Chiết tự 下 = nét đi xuống → "hạ" (xuống, dưới) 午 = trưa; 下午 = sau điểm trưa = buổi chiều ↔ 上午 buổi sáng

Ví dụ 我明天下午去见朋友。Wǒ míngtiān xiàwǔ qù jiàn péngyou.Ngày mai buổi chiều tôi đi gặp bạn.

5. 没(有)Động từ / Phó từ phủ định méi(yǒu) không có; chưa (phủ định có/đã xảy ra)

Chiết tự 没 = 氵(thuỷ — nước) + 殳(thù — vũ khí dài): chìm xuống nước → "một" (chìm, không, chưa) Phủ định 有: dùng 没有 (không dùng 不有); trước động từ chỉ dùng 没

Ví dụ 我没有自行车。Wǒ méiyǒu zìxíngchē.Tôi không có xe đạp.

6. 自行车Danh từ zìxíngchē xe đạp

Chiết tự 自 = hình cái mũi → "tự" (tự mình, bản thân) 行 = ngã tư đường, bước chân → "hành" (đi); 车 = hình bánh xe → "xa" (xe) 自行车 = xe tự đi được = xe đạp

Ví dụ 你有自行车吧？Nǐ yǒu zìxíngchē ba?Bạn có xe đạp nhỉ?

7. 吧Trợ từ ngữ khí ba nhé, đi, phải không (hỏi xác nhận)

Chiết tự 吧 = 口(khẩu — miệng) + 巴(ba): âm phát ra cuối câu → trợ từ ngữ khí Dùng cuối câu nghi vấn để hỏi/xác nhận điều đã biết một phần: 你有自行车吧？

Ví dụ 你是留学生吧？Nǐ shì liúxuéshēng ba?Bạn là lưu học sinh phải không?

8. 事Danh từ shì việc, sự việc, chuyện

Chiết tự 事 = tay cầm que ghi chép → "sự" (công việc, sự việc) 有事 = có việc; 什么事？ = có chuyện gì?; 没事 = không có gì

Ví dụ 有事吗？Yǒu shì ma?Có chuyện gì không?

9. 可是Liên từ kěshì nhưng, nhưng mà (nối hai vế đối lập)

Chiết tự 可 = 口(khẩu — miệng) + 丁: lời nói được chấp nhận → "khả" (có thể, được) 是 = 日(nhật — mặt trời) + 正: đúng như vậy → "thị" (là); 可是 biểu thị chuyển ý, tương tự 但是 nhưng khẩu ngữ hơn

Ví dụ 我想去，可是没有时间。Wǒ xiǎng qù, kěshì méiyǒu shíjiān.Tôi muốn đi nhưng không có thời gian.

10. 没问题Thành ngữ méi wèntí không vấn đề, được thôi, OK

Chiết tự 没 = không có; 问 = 门(môn — cửa) + 口(khẩu — miệng): gõ cửa hỏi → "vấn" (hỏi) 题 = 是 + 页(hiệt — trang): điều cần xem xét → "đề" (đề mục, vấn đề); 没问题 = không vấn đề

Ví dụ 没问题，我来帮你！Méi wèntí, wǒ lái bāng nǐ!Không vấn đề, để tôi giúp!

11. 钥匙Danh từ yàoshi chìa khóa

Chiết tự 钥 = 钅(kim — kim loại) + 龠(sáo — vật có lỗ): kim loại hình ống → "thược" (chìa khóa) 匙 = 比(tỷ — so sánh) + 匕(tỷ — thìa): vật nhỏ dùng để mở → "thị" (thìa, chìa); 钥匙 âm nhẹ: yàoshi

Ví dụ 这是钥匙，车在车棚里。Zhè shì yàoshi, chē zài chēpéng lǐ.Đây là chìa khóa, xe ở trong nhà để xe.

12. 车Danh từ chē xe (nói chung)

Chiết tự 车 = hình bánh xe nhìn từ trên xuống (giáp cốt văn) → "xa" (xe, phương tiện) Thường thấy: 自行车 xe đạp; 火车 tàu hỏa; 汽车 ô tô; 车棚 nhà để xe

Ví dụ 车在楼下车棚里。Chē zài lóu xià chēpéng lǐ.Xe ở trong nhà để xe dưới tầng.

13. 下Danh từ phương vị xià dưới, phía dưới

Chiết tự 下 = một nét dài ngang + nét ngắn bên dưới → "hạ" (thấp, dưới) 楼下 = tầng dưới; 下午 = buổi chiều; 下课 = tan học ↔ 上

Ví dụ 她的自行车在楼下。Tā de zìxíngchē zài lóu xià.Xe đạp của cô ấy ở tầng dưới.

14. 车棚Danh từ chēpéng nhà để xe, lán để xe

Chiết tự 车 = xe; 棚 = 木(mộc — gỗ) + 朋(bằng — bạn): mái gỗ che → "bằng" (lán, mái lều) 车棚 = mái che để xe = bãi/lán để xe đạp

Ví dụ 车在宿舍楼后边的车棚里。Chē zài sùshèlóu hòubiān de chēpéng lǐ.Xe ở trong nhà để xe phía sau tòa ký túc.

15. 里Danh từ phương vị lǐ trong, ở trong, bên trong

Chiết tự 里 = 田(điền — ruộng) + 土(thổ — đất): khoảng đất bên trong → "lý" (trong, bên trong) 车棚里 = bên trong nhà để xe; 图书馆里 = bên trong thư viện ↔ 外

Ví dụ 老师在教室里。Lǎoshī zài jiàoshì lǐ.Thầy/cô đang ở trong phòng học.

16. 后边Danh từ phương vị hòubiān phía sau, đằng sau

Chiết tự 后 = 幺(yêu — nhỏ bé) + 口(khẩu — miệng): người đứng phía sau khuất → "hậu" (sau) 边 = 方(phương — hướng) + 刀(đao — dao) + 止(chỉ — dừng, bàn chân): biên giới, phía → "biên" (phía, bên); 后边 = phía sau

Ví dụ 是宿舍楼后边的车棚吗？Shì sùshèlóu hòubiān de chēpéng ma?Đó là nhà để xe phía sau tòa ký túc phải không?

17. 今天Danh từ jīntiān hôm nay

Chiết tự 今 = 人(nhân — người) + 一(nhất — một): người đứng tại điểm này → "kim" (nay, hiện tại) 天 = ngày; 今天 = ngày hôm nay ↔ 明天 (ngày mai) / 昨天 zuótiān (hôm qua)

Ví dụ 今天晚上你有时间吗？Jīntiān wǎnshang nǐ yǒu shíjiān ma?Tối hôm nay bạn có thời gian không?

18. 晚上Danh từ wǎnshang buổi tối, ban đêm

Chiết tự 晚 = 日(nhật — mặt trời) + 免(miễn — thỏ): mặt trời lặn nhanh như thỏ chạy → "vãn" (muộn, chiều tối) 上 = thượng; 晚上 = buổi (lúc) tối; 4 buổi trong ngày: 早上、上午、下午、晚上

Ví dụ 电影院晚上有电影。Diànyǐngyuàn wǎnshang yǒu diànyǐng.Tối nay rạp chiếu phim có phim.

19. 时间Danh từ shíjiān thời gian

Chiết tự 时 = 日(nhật — ngày) + 寺(tự — đền, có đo giờ): đền đo nhịp thời gian → "thời" (thời gian) 间 = 门(môn — cửa) + 日(nhật — nắng): ánh nắng lọt qua khe cửa → "gian" (khoảng, giữa)

Ví dụ 你有时间吗？Nǐ yǒu shíjiān ma?Bạn có thời gian không?

20. 电影院Danh từ diànyǐngyuàn rạp chiếu phim

Chiết tự 电 = "điện" (điện, lightning); 影 = 景(cảnh) + 彡(sam — bóng): bóng sáng chiếu → "ảnh" (hình bóng, phim) 院 = 阝(phụ — gò đất) + 完(hoàn — hoàn chỉnh): khuôn viên → "viện" (cơ sở, viện)

Ví dụ 学校电影院有电影，你去吗？Xuéxiào diànyǐngyuàn yǒu diànyǐng, nǐ qù ma?Rạp chiếu phim trường có phim, bạn đi không?

21. 电影Danh từ diànyǐng phim, điện ảnh

Chiết tự 电影 = điện + ảnh = hình ảnh bằng điện = phim So sánh: 电影 phim ↔ 电影院 rạp; 看电影 = xem phim

Ví dụ 什么电影？Shénme diànyǐng?Phim gì vậy?

22. 听说Động từ tīngshuō nghe nói, nghe đồn

Chiết tự 听 = 口(khẩu — miệng) + 斤(cân — cân nặng): lắng nghe cẩn thận từng chữ → "thính" (nghe) 说 = 讠(ngôn — lời nói) + 兑(đoài — vui vẻ): nói chuyện vui → "thuyết" (nói); 听说 = nghe người ta nói = nghe nói

Ví dụ 我不知道名字，可是听说很有名。Wǒ bù zhīdào míngzi, kěshì tīngshuō hěn yǒumíng.Tôi không biết tên, nhưng nghe nói rất nổi tiếng.

23. 有名Tính từ yǒumíng nổi tiếng, có tên tuổi

Chiết tự 有 = 月(nhục — thịt) + 手(thủ — tay): tay nắm giữ → "hữu" (có) 名 = 夕(tịch — chiều tối) + 口(khẩu — miệng): tối tối phải gọi tên → "danh" (tên, danh tiếng); 有名 = có danh tiếng

Ví dụ 那个电影很有名。Nàge diànyǐng hěn yǒumíng.Bộ phim đó rất nổi tiếng.

24. 当然Phó từ dāngrán đương nhiên, tất nhiên, dĩ nhiên

Chiết tự 当 = 田(điền — ruộng) + 彐(kệ — cái chổi): việc phải làm đúng → "đương" (đúng, phải, đảm nhận) 然 = 月(nhục — thịt) + 灬(hoả — lửa) + 犬(khuyển — chó): đốt lửa xử lý → "nhiên" (như vậy, vậy); 当然 = đúng như vậy = dĩ nhiên

Ví dụ 我当然去！Wǒ dāngrán qù!Tất nhiên tôi đi!

叁

课文 · Bài khóa

Đoạn 1 — Mary mượn xe đạp của Nakamura

0:00 / 0:00

明天你有课吗?

玛丽Mǎlì

中村，明天你有课吗？Zhōngcūn, míngtiān nǐ yǒu kè ma?Nakamura, ngày mai bạn có lớp không?

中村Zhōngcūn

我上午有课，下午没有。Wǒ shàngwǔ yǒu kè, xiàwǔ méiyǒu.Buổi sáng tôi có lớp, buổi chiều không có.

玛丽Mǎlì

你有自行车吧？Nǐ yǒu zìxíngchē ba?Bạn có xe đạp nhỉ?

中村Zhōngcūn

有。什么事？Yǒu. Shénme shì?Có. Có chuyện gì vậy?

玛丽Mǎlì

我明天下午去见朋友，可是我没有自行车……Wǒ míngtiān xiàwǔ qù jiàn péngyou, kěshì wǒ méiyǒu zìxíngchē……Ngày mai buổi chiều tôi đi gặp bạn, nhưng tôi không có xe đạp……

中村Zhōngcūn

没问题，我有。这是钥匙，车在楼下车棚里。Méi wèntí, wǒ yǒu. Zhè shì yàoshi, chē zài lóu xià chēpéng lǐ.Không vấn đề, tôi có. Đây là chìa khóa, xe ở trong nhà để xe tầng dưới.

玛丽Mǎlì

是宿舍楼后边的车棚吗？Shì sùshèlóu hòubiān de chēpéng ma?Là nhà để xe phía sau tòa ký túc xá phải không?

中村Zhōngcūn

对。Duì.Đúng vậy.

Đoạn 2 — David mời Mary xem phim

0:00 / 0:00

今天晚上你有时间吗?

大卫Dàwèi

玛丽，今天晚上你有时间吗？Mǎlì, jīntiān wǎnshang nǐ yǒu shíjiān ma?Mary, tối hôm nay bạn có thời gian không?

玛丽Mǎlì

有。有事吗？Yǒu. Yǒu shì ma?Có. Có việc gì không?

大卫Dàwèi

学校电影院有电影，你去吗？Xuéxiào diànyǐngyuàn yǒu diànyǐng, nǐ qù ma?Rạp chiếu phim trường có phim, bạn đi không?

玛丽Mǎlì

什么电影？Shénme diànyǐng?Phim gì vậy?

大卫Dàwèi

我不知道名字，可是听说很有名。Wǒ bù zhīdào míngzi, kěshì tīngshuō hěn yǒumíng.Tôi không biết tên, nhưng nghe nói rất nổi tiếng.

玛丽Mǎlì

我当然去。Wǒ dāngrán qù.Tất nhiên tôi đi.

注释 · CHÚ THÍCH

注释 · Chú thích
没问题 méi wèntí
Cách nói thông dụng trong khẩu ngữ, tương đương "OK", "được thôi". Dùng khi đồng ý giúp hoặc khẳng định không có trở ngại. Chú ý: 没问题 ≠ 没有问题 (hai cách đều đúng nhưng 没问题 phổ biến hơn).

对 duì
Dùng một mình để trả lời "đúng, đúng vậy" — ngắn hơn 是的. Trong văn nói, 对 và 对的 đều dùng được.

没问题！ — OK! / Được thôi!

我当然去！ — Tất nhiên tôi đi!

对。 — Đúng vậy.

肆

语言点 · Ngữ pháp trọng điểm

1. 【一37】"有"字句 — Câu chữ "有"

Động từ 有 biểu thị sở hữu. Ví dụ trong bài: 明天你有课吗？

Loại câu	Cấu trúc	Ví dụ
Khẳng định	S + 有 + n.	我有汉语课本。/ 他上午有课。
Phủ định	S + 没有 + n.	我没有美国朋友。/ 玛丽没有自行车。
Nghi vấn	S + 有 + n. + 吗？	明天上午你有时间吗？/ 张红有词典吗？

Chú ý: phủ định của 有 là 没有, không dùng 不有.

①

大卫有中国朋友。Dàwèi yǒu Zhōngguó péngyou.David có bạn người Trung Quốc.

②

晚上大卫没有时间。Wǎnshang Dàwèi méiyǒu shíjiān.Tối nay David không có thời gian.

③

你有英语词典吗？Nǐ yǒu Yīngyǔ cídiǎn ma?Bạn có từ điển tiếng Anh không?

2. 【一22】吧 (1) — Trợ từ "吧" (1): hỏi xác nhận

Ví dụ trong bài: 你有自行车吧？ — hỏi điều đã tin là đúng, muốn xác nhận lại.

吧 đặt ở cuối câu nghi vấn, mang nghĩa yêu cầu xác nhận (在这里表示要求确认). Cấu trúc: S + (có gì) + 吧？

①

你是美国留学生吧？Nǐ shì Měiguó liúxuéshēng ba?Bạn là lưu học sinh Mỹ phải không?

②

那是图书馆吧？Nà shì túshūguǎn ba?Đó là thư viện phải không?

③

你们明天有汉语课吧？Nǐmen míngtiān yǒu Hànyǔ kè ba?Ngày mai các bạn có lớp tiếng Trung phải không?

3. 【一01】方位名词 (2) — Danh từ phương vị (2)

Ví dụ trong bài: 车在楼下车棚里。

Phương vị	Pinyin	Nghĩa	Ví dụ
上	shàng	trên	楼上
下	xià	dưới	楼下 / 车棚下
里	lǐ	trong	车棚里 / 教室里
外	wài	ngoài	宿舍外
前	qián	trước	楼前
后(边)	hòu(biān)	sau	宿舍楼后边

上、下、里、外、前、后 đặt trực tiếp sau danh từ để biểu thị vị trí:

①

她的自行车在楼下。Tā de zìxíngchē zài lóu xià.Xe đạp của cô ấy ở tầng dưới.

②

玛丽在车棚里。Mǎlì zài chēpéng lǐ.Mary đang ở trong nhà để xe.

③

老师在教室里。Lǎoshī zài jiàoshì lǐ.Thầy/cô đang ở trong phòng học.

4. 【一28】时间名词做状语 — Danh từ thời gian làm trạng ngữ

Ví dụ trong bài: 今天晚上你有时间吗？ — danh từ thời gian đặt trước động từ làm trạng ngữ.

Thứ tự trong câu: Chủ ngữ + [Thời gian] + Động từ + Tân ngữ

①

我明天八点有课。Wǒ míngtiān bā diǎn yǒu kè.Ngày mai tám giờ tôi có lớp.

②

电影院晚上有电影。Diànyǐngyuàn wǎnshang yǒu diànyǐng.Rạp chiếu phim tối có phim.

③

大卫下午有事。Dàwèi xiàwǔ yǒu shì.Chiều nay David có việc.

Chú ý:Không đặt thời gian SAU động từ: ✗ 我有课明天。→ ✓ 我明天有课。

伍

课堂练习 · Luyện tập tại lớp

一 · 语音练习 · Luyện tập ngữ âm

朗读 · Luyện đọc — phân biệt phụ âm j / q / x với các vần

0:00 / 0:00

	j	q	x
ue	jue	que	xue
uan	juan	quan	xuan
uen	jun	qun	xun
iou	jiu	qiu	xiu
iao	jiao	qiao	xiao

感觉 gǎnjué选择 xuǎnzé打球 dǎ qiú表达 biǎodá

解决 jiějué友情 yǒuqíng起床 qǐchuáng水平 shuǐpíng

比如 bǐrú小时 xiǎoshí

Mẹo: j/q/x không kết hợp với vần bắt đầu bằng o/e đơn. Khi đứng trước ü, viết thành u (jun = jün, xue = xüe). j/q/x luôn kết hợp với nguyên âm hàng trước (i, ü).

听写 · Nghe và viết (từ sách)

0:00 / 0:00

Nghe audio rồi điền phụ âm đầu / vần còn thiếu vào chỗ trống:

1. __u__iu __iao__ue __un__ai __un__iu __ue__i

2. l__sh__ j__d__ q__sh__ t__y__ c__y__

听写 · Nghe viết ngẫu nhiên

Bấm "Bốc ngẫu nhiên" — hệ thống chọn 1 từ vựng hoặc 1 câu bất kỳ trong bài, nghe rồi gõ lại bằng chữ Hán.

二 · 替换练习 · Luyện tập thay thế

Thay phần gạch chân bằng từ trong khung, luyện đặt câu với 有/没有:

A：你有自行车吗？

B：有。我有自行车。

中国朋友汉语课本音乐杂志宿舍的钥匙英语词典

Thực hành hỏi & đáp với bạn cùng lớp theo mẫu trên.

三 · 选词填空 · Chọn từ điền vào chỗ trống

Chọn từ thích hợp: 早上 / 上午 / 下午 / 晚上

今天六点，电影院有好电影。
明天我没有课，上午有。
我们九点上课，十点半下课。
你明天几点去清华大学？

四 · 仿照例句改写句子 · Viết lại câu theo mẫu

Mẫu 1: 我明天有课。→ 明天你有课吗？→ 我明天没有课。

我有汉语老师。
→ 问
→ 否
他有美国同学。
→ 问
→ 否
大卫有自行车。
→ 问
→ 否

Mẫu 2: 我是加拿大人。→ 你是加拿大人吧？

我们明天没有课。 →
他们有自行车。 →
她不是汉语老师。 →

五 · 用指定的词语完成对话 · Hoàn thành hội thoại

Dùng từ gợi ý trong ngoặc để hoàn thành câu trả lời.

（一）（当然）

A：学校电影院今天晚上有电影，你去吗？

B：。

（二）（也）

A：张红有自行车，你有自行车吗？

B：。

（三）（可是）

A：下午你去图书馆吗？

B：。

（四）（听说）

A：清华大学在哪儿？

B：不知道，。

Trò chơi ôn từ vựng · Ghép cặp

Bấm 1 ô chữ Hán bên trái rồi bấm 1 ô nghĩa bên phải để ghép đúng cặp.

排列句子 · Sắp xếp câu đúng

Bấm các từ ở khung trên để đưa vào khung dưới theo đúng thứ tự thành câu.

？

。

？

。

改错句 · Tìm lỗi sai & sửa lại

Mỗi câu dưới đây có 1 lỗi sai. Gõ lại câu đúng rồi bấm "Kiểm tra".

✗ 我有没有自行车。（muốn nói: tôi không có xe đạp）
✗ 车在车棚的里。
✗ 我有课明天上午。
✗ 你是留学生吧吗？

陆

Tổng kết & bài về nhà

Ghi nhớ sau buổi học

Hỏi về kế hoạch: 明天你有课吗？— 我上午有课，下午没有。
Sở hữu: 你有自行车吧？— 有/没问题。
Vị trí: 车在楼下车棚里。/ 宿舍楼后边。
Phủ định 有: dùng 没有, không dùng 不有
Thời gian làm trạng ngữ đặt TRƯỚC động từ: 今天晚上 + 有时间
4 buổi trong ngày: 早上 → 上午 → 下午 → 晚上

Bài về nhà: Học thuộc 24 từ mới Bài 7 · Luyện đặt câu với 有/没有/有……吗 và 吧 · Đọc lại và luyện 2 đoạn hội thoại với bạn · Luyện đọc phần 朗读, chú ý phân biệt j/q/x.