ĐỌC HIỂU — BÀI 9
汉字和词的关系 — Mối liên hệ giữa chữ Hán và từ
👩🏫 Giảng viên: ThS. Lã Thị Thuỳ Phương“见树木,也要见森林” — thấy cây, cũng phải thấy rừng! Học từ vựng tiếng Hán đừng học từng chữ một, hãy học theo “họ hàng từ”: biết chữ 菜 là rau thì 生菜, 菠菜, 香菜 đều là rau; biết chữ 电 là điện thì 电话, 电脑, 电视 đều liên quan đến điện.
在汉语里,几乎一个汉字对应一个音节,如“火—huǒ”;也有少数是两个汉字对应一个音节的,如“花儿—huār”。
Trong tiếng Hán, hầu như một chữ ứng với một âm tiết, như “火 — huǒ”; cũng có số ít là hai chữ ứng với một âm tiết, như “花儿 — huār”.
汉语中的大部分单个汉字都有实义,因此很多汉字单用就可以表示一个词,比如“火、牛、好”等。而有的汉字则不可以单用,必须和别的汉字组合在一起才能表示一个词,比如“苹”不能单用,必须和“果”组合在一起才能表示“苹果”这个概念。
Phần lớn chữ đơn trong tiếng Hán đều có nghĩa thực, vì vậy nhiều chữ dùng một mình đã là một từ, như “火 (lửa), 牛 (bò), 好 (tốt)”. Nhưng có những chữ không dùng riêng được, phải ghép với chữ khác mới thành từ, ví dụ “苹” không đứng một mình mà phải ghép với “果” mới có nghĩa “táo” (苹果).
科技的发展给我们带来了非常多的新事物、新概念。单音词表达的意思有限,无法满足记录新事物、新概念的需要,因此,双音化是汉语词汇的一大趋势。汉语中双音词的数量是最多的,因为经过双音化,很多单音词变成了双音词,比如现在我们说的“眼睛”,以前用“目”来表示。像“杯子、橘子、桌子”中的“子”都是没有意义的词缀,它们都是双音化造成的。
Khoa học kỹ thuật phát triển mang đến rất nhiều sự vật, khái niệm mới. Từ đơn âm tiết biểu đạt được ít ý nghĩa, không đủ để ghi lại những sự vật, khái niệm mới ấy, nên song âm hoá là một xu hướng lớn của từ vựng tiếng Hán. Từ song âm tiết là loại nhiều nhất, vì sau khi song âm hoá, nhiều từ đơn âm đã thành từ đôi — ví dụ bây giờ ta nói “眼睛” (mắt) thì trước kia dùng “目”. Chữ “子” trong “杯子, 橘子, 桌子” là hậu tố không có nghĩa, và chúng đều do song âm hoá mà ra.
汉字的构词能力很强,也很灵活。几乎每个汉字都能和别的字一起组成新词。了解构词规律,也能帮我们学习生词。比如,“生菜、大白菜、菠菜、芹菜、香菜”,这些都是“菜”;再比如,“电视、电影、电脑、电梯、电池、电源”,这些都和“电”有关。
Khả năng cấu tạo từ của chữ Hán rất mạnh và rất linh hoạt: hầu như chữ nào cũng ghép được với chữ khác thành từ mới. Hiểu quy luật tạo từ sẽ giúp ta học từ mới dễ hơn. Chẳng hạn “生菜 (xà lách), 大白菜 (cải thảo), 菠菜 (rau chân vịt), 芹菜 (cần tây), 香菜 (rau mùi)” đều là “rau”; còn “电视 (tivi), 电影 (phim), 电脑 (máy tính), 电梯 (thang máy), 电池 (pin), 电源 (nguồn điện)” đều liên quan đến “điện”.
Dựa vào chữ có dấu chấm để đoán nghĩa cả từ, rồi bấm một từ bên trái và bấm nghĩa phù hợp bên phải.
Mỗi nhóm học một chữ gốc cùng các từ do nó tạo thành (họ từ). Bấm 🔊 để nghe từng từ, bấm trình phát để nghe cả đoạn đọc. Từ có dấu * là từ mở rộng theo giáo trình.
¹ 或者 huòzhě: (Liên) hoặc · ² 支付 zhīfù: (Đg) thanh toán
Bấm một câu hỏi bên trái rồi bấm câu trả lời phù hợp bên phải. Có 1 câu trả lời thừa.
¹ 杈 chà: (D) cành, nhánh · ² 叶子 yèzi: (D) lá · ³ 画 huà: (Đg) vẽ · ⁴ 线 xiàn: (D) sợi chỉ · 耳朵 ěrduo: tai · 嘴巴 zuǐba: miệng
Đọc truyện cười, chú ý những từ đã học trong bài. Bấm "Hiện nghĩa" để xem bản dịch.
Bấm để lật 2 thẻ — nếu một thẻ chữ Hán và một thẻ nghĩa tiếng Việt là một cặp đúng thì giữ nguyên, nếu sai thì úp lại. Mỗi lượt chơi lấy ngẫu nhiên 8 từ trong các từ mới của bài.
Bấm "🔊 Nghe" để nghe, viết lại chữ Hán nghe được vào ô bên dưới, sau đó bấm "Kiểm tra" (hoặc Enter). Không cần gõ dấu câu.